Niedziela, 29 Marzec, Imieniny: Marka, Wiktoryny, Zenona -
Jesteś świadkiem jakiegoś wydarzenia? ZGŁOŚ

Reklama


Reklama

Marksewo w „Atlasie miejsc niezwykłych”


Od dwóch, a może nawet i trzech lat w internecie istnieje strona o nazwie „Atlas miejsc niezwykłych”. To efekt projektu dość dawno realizowanego przez olsztyńskie CEIK. Swoje miejsce ma tam Marksewo, jedyna miejscowość z gminy Szczytno. Zadbała o to Natalia Kolińska-Jakubowicz, mieszkająca w Marksewie nauczycielka języka niemieckiego i muzyki w Dźwierzutach.



Jak Marksewo „wlazło” w internet?

 

Realizatorzy projektu z CEIK-u przyjechali do Dźwierzut, a właściwie do Orżyn wypytując czy na terenie gminy są miejsca, a przede wszystkim ludzie, którzy mogą być świadkami historii i ciekawych zdarzeń. Koleżanka, ówczesna dyrektorka szkoły w Orżynach, która znała moje zainteresowanie historią lokalną, zaprosiła mnie na to spotkanie. A tam, od słowa do słowa, stanęło na tym, że i Marksewo znajdzie się w tej mapie miejsc szczególnych, mimo że gmina Szczytno nie była w projekcie przewidziana.

 

Głównym punktem realizacji, przynajmniej jak wynika z informacji na stronie, tego projektu było zebranie wspomnień najstarszych mieszkańców. Można je odsłuchać...

 

Na stronie są wspomnienia tylko dwóch osób: Henryka Pawłowskiego i Aliny Pustej. Ale rozmów było więcej z większą liczbą osób. Nieżyjąca już, niestety, Genowefa Seliga, wspominała swoje życie na Wołyniu, gdzie przebywała podczas tzw. rzezi. Nawet nie wiedziała, że wydarzenia, których była świadkiem, taką właśnie mają historyczną nazwę: Rzeź Wołyńska. Byliśmy pod ogromnym wrażeniem, gdy opowiadała, jak przez dwa tygodnie ukrywała się na polu.

 

Byliśmy? Używa pani liczby mnogiej...

 

Bo ja się lepiej czuję w grupie. Wywiad z panią Genią robiłam sama. Był to efekt moich osobistych zainteresowań lokalną historią. W tym czasie byłam też sołtysem i nie wystarczało mi organizowanie festynów. Udało mi się pozyskać kilka osób, podobnych pasjonatów i próbujemy coś wspólnie robić. W tym gronie jest wnuczka pani Geni i jej mąż, na co dzień mieszkańcy stolicy. Mimo to oboje bardzo, ale to bardzo chcą i angażują się w życie wsi. Zaktywizować lokalną społeczność chce też aktualna sołtys. Powoli udaje się to robić, czego efektem jest to, że pracujemy na położonym przy Marksewie dawnym cmentarzu ewangelickim. Sukcesywnie go porządkujemy, chociaż pracy jest jeszcze sporo. Znajomi deklarują pomoc, ale nie bardzo chcę się na to zgodzić. Zależy mi na tym, żeby to właśnie mieszkańcy Marksewa w tym uczestniczyli, bo teraz jeszcze często natrafiamy na mur, nie tylko obojętności, ale czasem i niechęci.


Reklama

 

Czym to pani tłumaczy?

 

Mieszkam w Marksewie ponad 20 lat, na co dzień w lekkim oddaleniu, w leśniczówce, ale ilekroć byłam w jakiejś sprawie we wsi, uderzało mnie jakieś dziwne poczucie tymczasowości. Mimo upływu ponad pół wieku mieszkańcy wsi nie stworzyli skonsolidowanej społeczności. Żyją jakby we własnych skorupach. Znają się, rozmawiają..., ale ja odnosiłam i odnoszę wrażenie, że są obok siebie, a nie ze sobą. Tuż po wojnie we wsi zostało sporo mazurskich rodzin, które powoli, sukcesywnie opuszczały wieś, a ich miejsce zajmowała ludność napływowa. Ale – jak wynika ze wspomnień pani Seligi – obie nacje żyły ze sobą w zgodzie, wspomagały się. Byłam raz w Herne i tam rozmawiałam z byłymi mieszkańcami Marksewa. Opowiadali i płakali, bo to przecież był ich rodzinny dom, miejsce szczęśliwego dzieciństwa.

 

Skąd u pani to zainteresowanie lokalną historią?

 

Dzieciństwo i młodość spędziłam w Pieckach, niedaleko leśniczówki, w której żył i tworzył Ernst Wiechert. Wychowałam się na jego „Dzieciach Jerominów” i innych książkach. Były bliskie. Opisywały to, co widziałam własnymi oczami, te same miejscowości, czasem ludzi. Nawet jeśli inaczej się nazywali, to jednak ich losy były takie podobne. I to mnie intrygowało. Czułam się cząstką tej ziemi, cząstką tej historii. I dlatego bardzo chciałam ją poznać. Nie tylko z książek, ale właśnie od wciąż żyjących świadków tych wydarzeń. Chciałam poznać nie tylko ich opowieści o tych burzliwych wydarzeniach, w których uczestniczyli, ale o nich samych: co czuli, jak żyli, czym się zajmowali... Chciałam wiedzieć... Chciałam potwierdzić to, co emocjonalnie wyczytywałam pomiędzy wersami Wiecherta, że nie ma jakichś wielkich różnic między Polakiem, Niemcem, Mazurem... Mówimy innymi językami, mamy odmienną historię, ale to nie musi i nie może dzielić. Bo historia pierwszych powojennych lat Marksewa i ludzi, którzy w tej wsi mieszkali wcześniej, jak i tych, którzy przybyli wskazuje i dowodzi, że mimo wszystkich różnic można żyć po sąsiedzku i w zgodzie.

Reklama

 

Ale zachowała pani nagrane wspomnienia pojedynczych osób, tych, których losy należały do tych najbardziej tragicznych...

 

Bo oni są, według moich przekonań, najlepszą i najprawdziwszą historią. Historią swoją, całego kraju, a przede wszystkim historią mojej miejscowości – Marksewa. Jeśli młodzi ludzie będą mogli (jeśli zechcą) posłuchać takich wspomnień prawdziwych ludzi, których może znali, może pamiętają, to może ich wzmocni się ich więź z domem rodzinnym, z własną miejscowością. Może to droga do tego, taką mam przynajmniej nadzieję, by obecne Marksewo (a zapewne i inne podobne miejscowości), nie było tylko zbiorem zamieszkałych domów, ale zgraną, współpracującą, życzliwą sobie na co dzień grupą ludzi, niezależnie od korzeni.



Komentarze do artykułu

Pr Nmnr

Szkoda, ze tak murszeje wiele cennych i pięknych typowych chalup zrębowych. Właśnie w Marksewie. Jednak strasznie zaniedbane są Jerutki -wieś zabytkowa- niszczeje w całej rozciągłości! Brak inicjatywy, funduszy?? Znajduje się tam ciekawy Kościół z 1734 r i ważna dla miejscowości plebania z początku XIX, w której gościli m.in. Wilhelm III Luizą, car Konstanty. Plebania jest od lat karygodnie zaniedbywana! ! Zaczyna się zapadać a powinna być uratowana i odrestaurowana! Szkoda też niektórych drewnianych, zabytkowych domów, których nawet 150 letnich jest np. na drodze Jerutek do Marksob. A przecież zabezpieczenie domu pokostem, sprawa i uzupełnienie dachu i komina oraz inne naprawy to nie jest wielki koszt a można zabytek uratować! Bolą zaniedbywane przez władze i ludzi prywatnych.

Bł Ni Nm

Skoda, ze wciąż wiele starych obiektów jet zaniedbywanych. Można przeciez zaadaptować zabytek przy absolutnym zachowaniu stylu i oryginalności. Murszeje wiele cennych chalup w Marksewie. Wreszcie Swietajno a głownie Jerutki -wieś zabytkowa- niszczeje w całej rozciągłości! Brak inicjatywy, funduszy?? Znajduje się tam ciekawy Kościół z 1734 r i ważna dla miejscowości plebania z początku XIX, w której gościli m.in. Wilhelm III Luizą, car Konstanty. Plebania jest od lat karygodnie zaniedbywana! (!!!) Zaczyna się zapadać a powinna być uratowana i odrestaurowana! Szkoda też niektórych drewnianych, zabytkowych domów, których nawet 150 letnich jest np. na drodze Jerutek do Marksob. A przecież zabezpieczenie domu pokostem, sprawa i uzupełnienie dachu i komina oraz inne naprawy to nie jest wielki koszt a można zabytek uratować! Bolą zaniedbywane przez władze i ludzi prywatnych.

Napisz

Reklama


Komentarze

  • Dino ma chrapkę na Dźwierzuty
    Ali - TAK sklep to postęp! Normalny sklep, nie jakieś zapyziały handelek z cenami wyższymi niż w mieście! Stancja paliw też ci odpowiada? Lubisz przepłacać po 20-30 groszy?

    Andrzej


    2020-03-28 18:04:49
  • Szkoły w Kolonii i Jerutach zostają bez zmian
    Jesteścue wspaniali!❤(NIE POZDRAWIAM LIKWIDATOROW????)????

    Irek


    2020-03-28 10:04:13
  • Szkoły w Kolonii i Jerutach zostają bez zmian
    Moim zdaniem Pani Wójt ma rację , ale wieśniaki tego nie rozumieją że to bezsensowne wywalanie pieniędzy A panie nauczycielki baly się o swoje ciepłe posadki, i tak do emeryturki

    Waldek


    2020-03-27 22:06:58
  • KGP: 494 naruszeń zasad kwarantanny; sporadyczne przypadki gromadzenia się w grupach
    Szkoda że mieszkańcy bloku nie są informowani że jeden z lokatorów ma kwarantanne!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    Mieszkaniec


    2020-03-27 20:31:27
  • Są pieniądze na laptopy dla uczniów i nauczycieli
    Ponad 3000 samorządów w kraju, po 40 tys. zł to 120 milionów, bo \"biednym\" rodzicom nie wystarczyło po 500+ przez kilka lat, a nawet jeśli kilka miesiecy na 1 dziecko(= 3500 zł) i nie mają komputerów? Jako społeczeństwo znów mamy płacić na to samo? No można, maseczki czy fartuchy pani Basia, z Krysią i inną Anią mogą przecież szyć w piwnicach...

    turkuć podjadek


    2020-03-27 18:12:06
  • Mieszkańcy mogą wydać 200 tys. zł
    do dr. Doktor Radosz jest świetnym lekarzem, tyle że podobnie jak jej \"uroczy\" braciszek, znany jako TW Korsak, jest zwolenniczką obecnej jedynie słusznej opcji, a jak ta opcja dzieli środki niezbędne medycynie, było wczoraj widać w sejmie.

    massakra


    2020-03-27 18:02:40
  • Mieszkańcy mogą wydać 200 tys. zł
    Komu ufam pytasz?- pierwsze lepsze nazwisko które przyszło mi do głowy- Pani doktor Joanna Radosz. Znalazłbym jeszcze wiele takich osób. Ty także na pewno potrafisz wskazać taką osobę. Pozdrawiam

    dr


    2020-03-27 13:38:36
  • Roczek drużyny Rugby Team
    Brawo. Gratuluję inicjatywy. Rugby to świetny sport.

    persi


    2020-03-27 12:42:11
  • Są pieniądze na laptopy dla uczniów i nauczycieli
    Och jak dobrze, bez wniosku p. Kiersikowskiego pewnie nic z tego by nie było. Zastanawiam się po co nam wogóle radni ?

    Sceptyk


    2020-03-27 11:50:17
  • Mieszkańcy mogą wydać 200 tys. zł
    A komu Ty ufasz, poproszę tak w dwóch zdaniach. Może się przekonam.

    do dr


    2020-03-27 11:38:27